วันพฤหัสบดี, 22 กุมภาพันธ์ 2567

หลวงปู่จันดา จันทาโภ วัดทองนพคุณ อ.พยัคฆภูมิพิสัย จ.มหาสารคาม

ประวัติและปฏิปทา
หลวงปู่จันดา จันทาโภ
วัดทองนพคุณ อ.พยัคฆภูมิพิสัย จ.มหาสารคาม

หลวงปู่จันดา จันทาโภ (พระครูจันทสีตลคุณ) วัดทองนพคุณ อ.พยัคฆภูมิพิสัย จ.มหาสารคาม
หลวงปู่จันดา จันทาโภ (พระครูจันทสีตลคุณ) วัดทองนพคุณ อ.พยัคฆภูมิพิสัย จ.มหาสารคาม

หลวงปู่จันดา จันทาโภ (พระครูจันทสีตลคุณ) อดีตเจ้าคณะอำเภอพยัคฆภูมิพิสัย และเป็นอดีตเจ้าอาวาส วัดทองนพคุณ อ.พยัคฆภูมิพิสัย จ.มหาสารคาม พระเถราจารย์ที่มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักอยู่ในศรัทธา อีกทั้งยังเป็นพระอุปัชฌาย์ของอดีตพระเกจิอาจารย์ชื่อดังหลายรูป

◉ ชาติภูมิ
หลวงปู่จันดา จันทาโภ (พระครูจันทสีตลคุณ) นามเดิมชื่อ “จันดา อุทปา” เกิดเมื่อวันที่ ๑๑ มกราคม พ.ศ.๒๔๑๗ ณ บ้านดงบัง หมู่ที่ ๔ ต.ภารแอ่น อ.พยัคฆภูมิพิสัย จ.มหาสารคาม บิดาชื่อ “นายอุด อุทปา” และมารดาชื่อ “นางง้อม อุทปา” ครอบครัวประกอบอาชีพทำไร่ทำนา

ในปี พ.ศ.๒๔๓๒ ขณะอายุได้ ๑๕ ปี บรรพชาเป็นสามเณร ที่วัดบ้านขมิ้น ต.เม็กดำ อ.พยัคฆภูมิพิสัย จ.มหาสารคาม แล้วพำนักอยู่ที่วัดบ้านดงบัง บ้านเกิด

◉ อุปสมบท
ครั้นพออายุครบบวช ได้เข้าพิธีอุปสมบท เมื่อวันที่ ๒๔ มิถุนายน พ.ศ.๒๔๓๗ ที่อุโบสถวัดบ้านดงบัง ต.ภารแอ่น อ.พยัคฆภูมิพิสัย จ.มหาสารคาม โดยมี พระเป่ม เป็นพระอุปัชฌาย์, พระค้อ เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และ พระคำมี เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ได้รับฉายาว่า “จนฺทาโภ

จากนั้นเดินทางไปยังสำนักเรียนวัดบ้านดอนหลี่ อ.พยัคฆภูมิพิสัย มุมานะศึกษาเล่าเรียนพระปริยัติธรรมด้วยความขยันขันแข็ง ในเวลาไม่นาน สำเร็จการศึกษามูลกัจจายน์ ซึ่งยุคสมัยนั้นการศึกษาของวงการสงฆ์ยังไม่เจริญเช่นปัจจุบัน สำนักเรียนก็มีน้อย ครูอาจารย์ที่มีภูมิความรู้จะอบรมสั่งสอนยังมีไม่มาก

พระภิกษุ–สามเณรที่ต้องการศึกษา เล่าเรียน ต้องใช้ความพยายามอย่างหนักในการแสวงหาที่เรียน

สำหรับหลวงปู่จันดา ที่สามารถเรียนจบมูลกัจจายน์ จึงนับได้ว่าเป็นผู้มีภูมิความรู้มากรูปหนึ่งในยุคสมัยนั้น ดังจะเห็นได้ว่าต่อมาไม่นานได้รับความไว้วางใจจากคณะสงฆ์ให้ไปดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าอาวาสวัดบ้านหนองพอก

วันที่ ๑๖ มกราคม พ.ศ.๒๔๕๓ ดำรงตำแหน่งรักษาการเจ้าคณะอำเภอพยัคฆภูมิพิสัย และวันที่ ๖ พฤษจิกายน พ.ศ.๒๔๗๒ ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ที่ “พระครูจันทสีตลคุณ

หลังจากที่มีตำแหน่งทางปกครอง ปฏิบัติหน้าที่งานด้านปกครองคณะสงฆ์ ยึดหลักเมตตาธรรมเป็นที่ตั้ง ด้วยหลักพรหมวิหาร ๔ และปฏิบัติศาสนกิจตามหลักพระธรรมวินัยอย่างเคร่งครัด

นอกจากนี้ ยังส่งเสริมการศึกษาให้แก่พระภิกษุ–สามเณร โดยท่านเปิดสำนักเรียนขึ้นที่วัดทองนพคุณ จนเป็นสำนักเรียนใหญ่มีชื่อเสียงโด่งดัง ในแต่ละปีจะมีพระภิกษุ–สามเณรศึกษาเล่าเรียนจำนวนมาก โดยท่านทำหน้าที่เป็นครูสอนเอง และยังร่วมกับญาติโยมพัฒนาวัดทองนพคุณให้เจริญรุ่งเรืองเป็นศูนย์รวมใจของชุมชนดังปรากฏในปัจจุบัน

ในช่วงสมัยนั้นพระอุปัชฌาย์มีน้อยมาก ผู้ที่มีความประสงค์จะบรรพชาหรืออุปสมบทในเขตพื้นที่ใกล้เคียงต่างเดินทางมาบวชกับท่านที่อุโบสถวัดทองนพคุณ มีหลักฐานตัวเลขนับแต่ที่ท่านรับหน้าที่เป็นพระอุปัชฌาย์จนถึงวันมรณภาพ บรรพชา ๓,๒๕๐ รูป และอุปสมบท ๔,๐๕๐ รูป

นับว่าเป็นผู้มีศิษย์มากรูปหนึ่งในจำนวนอุปสัมปทาเปกขะมีหลายรูปที่ต่อมาเป็นพระเกจิอาจารย์ชื่อดัง อาทิ หลวงปู่มี กันตสีโล วัดป่าสันติธรรม อ.ยางสีสุราช จ.มหาสารคาม, หลวงปู่สุ่ย ถิรธัมโม วัดหนองขาม อ.พยัคฆภูมิพิสัย จ.มหาสารคาม, หลวงปู่ถิน สารานุโม วัดบ้านดงเมืองน้อย จ.มหาสารคาม, หลวงปู่เสือ อดีตเจ้าคณะอำเภอพยัคฆภูมิพิสัย จ.มหาสารคาม เป็นต้น

นอกจากนี้ ยังเป็นพระที่มีผลงานการเผยแผ่พระธรรมคำสอนขององค์สัมมา สัมพุทธเจ้าอย่างต่อเนื่อง เทศนาสั่งสอนอบรมให้พุทธศาสนิกชนยึดหลักศีล ๕ ในการดำเนินชีวิต มีความกตัญญูต่อ บิดา มารดา ครู อาจารย์ และผู้มีพระคุณ จะทำให้ชีวิตพานพบแต่ความดีงาม และเจริญรุ่งเรือง

◉ มรณภาพ
หลังจากตรากตรำรับใช้พระพุทธศาสนามาอย่างยาวนาน ช่วงบั้นปลายของชีวิตหลวงปู่อาพาธบ่อยครั้ง วาระสุดท้ายถึงจะอาพาธหนักแต่ท่านยังมีสติ เรียกคณะศิษย์มาประชุม พร้อมให้โอวาทโดยใจความสั้นๆ ว่า “สังขารร่างกายมีเกิด มีแก่ มีเจ็บ มีป่วย แล้วมีความตายเป็นบั้นสุดท้าย ไม่มีสัตว์ใดล่วงพ้นความตายไปได้แม้แต่คนเดียว ดังนี้ ท่านผู้เป็นศิษย์ทั้งหลายเอ๋ย! จงประพฤติธรรมและวินัยให้เป็นประโยชน์ตนและประโยชน์ผู้อื่นจนเต็มความสามารถเทอญ

สุดท้าย หลวงปู่จันดา จันทาโภ (พระครูจันทสีตลคุณ) ท่านได้มรณภาพลงอย่างสงบ เมื่อวันที่ ๒๕ สิงหาคม พ.ศ.๒๔๙๔ สิริอายุรวมได้ ๗๘ ปี พรรษา ๕๘ จัดงานพระราชทานเพลิงศพ ที่เมรุวัดทองนพคุณ วันที่ ๑๓ มีนาคม พ.ศ.๒๔๙๕

รูปเหมือนบูชา หลวงปู่จู หลวงปู่จันดา จันทาโภ
รูปเหมือนบูชา หลวงปู่จู หลวงปู่จันดา จันทาโภ
รูปเหมือนหลวงปู่จันดา จนฺทาโภ วัดทองนพคุณ (พระครูจันทสีตลคุณ)
รูปเหมือนหลวงปู่จันดา จนฺทาโภ วัดทองนพคุณ (พระครูจันทสีตลคุณ)
รูปเหมือนหลวงปู่จันดา จนฺทาโภ วัดทองนพคุณ (พระครูจันทสีตลคุณ)
รูปเหมือนหลวงปู่จันดา จนฺทาโภ (พระครูจันทสีตลคุณ) วัดทองนพคุณ

◉ ด้านวัตถุมงคล
เหรียญรุ่นแรก พระครูจันทสีตลคุณ (หลวงปู่จันดา จนฺทาโภ) จัดสร้างเมื่อปี พ.ศ ๒๔๙๕ อดีตเจ้าคณะอำเภอพยัคฆภูมิพิสัย อดีตเจ้าอาวาสทองนพคุณ ลักษณะเป็นเหรียญเสมา เท่าที่พบมีเนื้อทองแดง มีทั้งกะไหล่ทอง และไม่กะไหล่

เหรียญรุ่นแรก หลวงปู่จันดา จันทาโภ (พระครูจันทสีตลคุณ) วัดทองนพคุณ จ.มหาสารคาม ปี ๒๔๙๕
เหรียญรุ่นแรก หลวงปู่จันดา จันทาโภ (พระครูจันทสีตลคุณ) วัดทองนพคุณ จ.มหาสารคาม ปี ๒๔๙๕ (กะไหล่ทอง)